- Randstad groeit ook na 2025 door, maar in lager tempo
- Tot 2025 krimp in eenderde gemeenten
- Tempo vergrijzing komende 15 jaar omhoog door naoorlogse geboortegolf
De regionale bevolkings- en huishoudensprognose 2011–2040 geeft een toekomstbeeld van de ontwikkeling van de bevolking en het aantal huishoudens per gemeente.
Het inwonertal van Nederland is in vijftien jaar tijd met ruim 1 miljoen toegenomen. De bevolkingsgroei was echter niet stabiel. In 2003 zakte de bevolkingsgroei in, maar vijf jaar later kwam de groei weer in een versnelling. Voor de komende vijftien jaar wordt verwacht dat de bevolkingsgroei doorgaat, waardoor het inwonertal in 2025 op 17,5 miljoen uitkomt.
Bevolking Randstad groeit tot 2025 met 700.000 inwoners
Het inwonertal van de provincies Noord- en Zuid-Holland, Flevoland en Utrecht groeit tussen 2010 en 2025 naar verwachting met ongeveer 700.000, evenveel als in de afgelopen vijftien jaar. Een groot deel van de bevolkingsgroei vindt plaats in de grote steden. Zo groeit Amsterdam met ruim 110.000 inwoners.
De COROP-regio Flevoland groeit met 20,5% in 2025 en bijna eenderde in 2040 procentueel het hardst. Ook de regio’s Delft en Westland, Zaanstreek en Groot-Amsterdam maken de komende jaren een flinke groei door.
| COROP-regio's met grootste bevolkingstoename (aantallen x1.000 en procentuele verschillen t.o.v. 2011) |
|---|
| | 2011 | 2025 | 2040 |
| Flevoland | 392 | 472 | 80 | 20,5% | 517 | 125 | 31,8% |
| Delft en Westland | 216 | 254 | 38 | 17,8% | 273 | 57 | 26,4% |
| Zaanstreek | 163 | 179 | 16 | 9,9% | 189 | 26 | 16,1% |
| Groot-Amsterdam | 1.267 | 1.412 | 145 | 11,5% | 1.461 | 194 | 15,3% |
| Agglomeratie 's-Gravenhage | 811 | 886 | 75 | 9,3% | 934 | 123 | 15,2% |
| Heel Nederland | 16.656 | 17.488 | 832 | 5% | 17.841 | 1.185 | 7,1% |
| Bron: CBS/PBL, oktober 2011 |
|---|
Buiten de Randstad ligt de verwachte bevolkingsgroei veel lager. Met ongeveer 200.000 extra inwoners tussen 2010 en 2025 ligt de groei de helft lager dan in de afgelopen vijftien jaar. Het inwonertal neemt vooral toe rond een aantal steden met bovenregionale voorzieningen, zoals hogere onderwijsinstellingen. Voorbeelden zijn Groningen, Arnhem/Nijmegen, Zwolle en de Brabantse stedenband.
Tot 2025 krimp in eenderde van gemeenten
Terwijl de bevolking in een aanzienlijk deel van Nederland blijft groeien, zal de bevolkingskrimp zich tegelijkertijd uitbreiden. Dit gebeurt vooral in de periferie van Nederland. Eenderde van de gemeenten in Nederland krijgt te maken met krimp van 2,5% of meer. De totale afname van het inwoneraantal tot 2025 bedraagt in deze gemeenten ruim 180.000 personen.
In vier regio’s zal de bevolking per saldo aanmerkelijk krimpen tot 2025. Dit zijn de Achterhoek, Zeeuws-Vlaanderen, Oost-Groningen en Delfzijl en omgeving. In die regio’s krimpt de bevolking volgens de prognose met in totaal 25.000 inwoners in de komende vijftien jaar. In Zuidoost-Drenthe daalt het aantal inwoners juist tussen 2025 en 2040 flink.
| COROP-regio's met grootste bevolkingsdaling (aantallen x1.000 en procentuele verschillen t.o.v. 2011) |
|---|
| | 2011 | 2025 | 2040 |
| Delfzijl en omgeving | 49 | 44 | -5 | -10,2% | 37 | -12 | -24,1% |
| Zeeuws-Vlaanderen | 107 | 102 | -5 | -3,9% | 92 | -15 | -13,8% |
| Oost-Groningen | 152 | 146 | -6 | -3,6% | 137 | -15 | -9,3% |
| Zuidoost-Drenthe | 171 | 168 | -3 | -2,2% | 158 | -13 | -7,6% |
| Achterhoek | 402 | 390 | -12 | -2,9% | 373 | -29 | -7,1% |
| Heel Nederland | 16.656 | 17.488 | 832 | 5% | 17.841 | 1.185 | 7,1% |
| Bron: CBS/PBL, oktober 2011 |
|---|
De Nederlandse bevolking is al lang aan het vergrijzen. Vanaf 2002 is er echter een versnelling in dit proces opgetreden. In dat jaar bereikte een relatief grote groep de 65-jarige leeftijd als gevolg van een stijgend aantal geboorten tussen 1937 en 1944.
De versnelling zal in de komende vijftien jaar nog sterker worden als gevolg van het binnenstromen van de naoorlogse geboortegolf in de leeftijdsklasse 65-plus. Het aantal ouderen loopt naar verwachting op van 2,6 miljoen in 2011 tot 3,8 miljoen in 2025. In dat jaar zal dan 22% van de bevolking 65 jaar of ouder zijn, tegen 16% in 2011.
Druk op de woningmarkt
Mede door de economische crisis hebben veel gemeenten hun bouwplannen opgeschort dan wel afgelast. Toch zal de verwachte groei van het aantal huishoudens in Nederland, met circa 800.000 tussen 2010 en 2025, opgevangen moeten worden in de woningmarkt. Daar waar de bevolkingsgroei zich in de Randstad concentreert, is de groei van het aantal huishoudens binnen en buiten de Randstad ongeveer gelijk. Dit komt doordat buiten de Randstad het aantal personen per huishouden sneller daalt, als gevolg van een sterkere vergrijzing.
Na 2025
Op de langere termijn groeit de Randstad naar verwachting door, maar in een lager tempo. Tussen 2025 en 2040 wordt nog een groei van krap 400.000 inwoners voorzien in de vier Randstadprovincies. In de rest van Nederland houden bevolkingsgroei en -krimp elkaar in die periode waarschijnlijk in evenwicht.
In deze periode verliezen de eerder genoemde krimpregio’s in de periferie, Limburg en Noord- en Zuidoost-Drenthe volgens de prognose gezamenlijk ongeveer 100.000 inwoners, terwijl de steden buiten de Randstad er juist extra inwoners bij krijgen. Voor de overige regio’s ontstaat onzekerheid met betrekking tot de vraag of er sprake zal zijn van groei, krimp of stabilisatie.