- CPB sluit nieuwe crisis niet uit
- Vastlopen mondiale economie raakt Nederland als exportland
- Consument draagt tot 2012 niet bij aan economische groei
- Begrotingstekort in 2012 onder ‘Maastrichtplafond’ van 3% van het BBP
De economische groei ligt de komende jaren fors onder de gemiddelde BBP-groei van 2,5% in de afgelopen 20 jaar. In de cijfers tot en met 2012 heeft het CPB wel rekening gehouden met de recente onrust op de financiële markten. Zo daalde de AEX in augustus tot ruim onder de 300 punten. Desalniettemin gaan de nationale rekenmeesters in het basisscenario niet uit van een nieuwe financiële crisis.
Het CPB sluit een nieuwe crisis echter niet uit. Daarom is in deze MEV een extra onzekerheidvariant opgenomen, waarin de mogelijke gevolgen van een nieuwe financiële crisis worden ‘geïllustreerd’. Van een ‘uitgewerkt scenario’ is echter geen sprake, aldus het CPB. Daarvoor zijn de onzekerheden te groot en te divers.
| Kerngegevens Nederlandse economie tot 2012 (in %) |
|---|
| | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| Relevante wereldhandel | -13,4 | 11,1 | 4,25 | 3,5 |
| Bruto binnenlands product (BBP) | -3,5 | 1,7 | 1,5 | 1 |
| Consumptie huishoudens | -2,6 | 0,4 | 0 | 0,25 |
| Bruto investeringen bedrijven (exclusief woningen) | -12,4 | -1,4 | 9,25 | 3,25 |
| Uitvoer van goederen (exclusief energie) | -9,3 | 12,8 | 6,5 | 3,75 |
| - w.v. binnenlands geproduceerd | -10,5 | 9,4 | 2,5 | 2 |
| - w.v. wederuitvoer | -8,2 | 15,8 | 9,75 | 5 |
| Invoer van goederen | -9,7 | 12,6 | 6,25 | 2,75 |
| Koopkracht, mediaan alle huishoudens | 1,8 | -0,4 | -1 | -1 |
| Contractloon marktsector | 2,7 | 1 | 1,5 | 2 |
| Inflatie | 1,2 | 1,3 | 2,25 | 2 |
| EMU-saldo | -5,6 | -5,1 | -4,2 | -2,9 |
| Werkloosheid | 4,8 | 5,4 | 5 | 5,25 |
| Bron: CPB, september 2011 |
|---|
De mondiale economie is gedurende 2011 weer vastgelopen, waardoor de voor Nederland relevante wereldhandel ook fors lager uitkomt. In 2010 groeide de relevante wereldhandel nog met ruim 11%. Het groeitempo van de relevante wereldhandel zal in 2011 en 2012 uitkomen op respectievelijk 4,25% en 3,5%.
Hieraan liggen enkele ingrijpende gebeurtenissen ten grondslag. Dat zijn de onrust op de financiële markten, budgettaire sanering door overheden, de hogere olieprijs en de ramp in Japan. Verder wijt het CPB de terugval in de wereldhandel aan monetaire verkrapping (verhoging van de rente door de ECB) en capaciteitsknelpunten.
Geen groeibijdrage van consument
De economische groei komt nog altijd grotendeels voor rekening van de export. Ook hier is een afzwakkende stijging te zien als gevolg van de dalende wereldhandel. In 2011 komt de exportgroei uit op 6,5%. Dat loopt in 2012 terug tot 3,75%. Met name de export van Nederlandse producten laat een zwakke groei zien.
Consumenten zitten op de blaren vanwege de doordreunende klappen van de recessie. Zo is er sprake geweest van forse vermogensverliezen door de gedaalde beurskoersen. Daarnaast kampen burgers met koopkrachtverlies in de periode 2010-2012. Lasten gaan omhoog, terwijl de overheid op steeds meer uitgaven kort.
Verbeterende overheidsfinanciën
De Nederlandse overheid heeft zich ten doel gesteld € 18 miljard te bezuinigen. Hoofdzakelijk is dit om de rekening van de crisis en de vergrijzing niet eenzijdig bij toekomstige generaties te leggen. Daartoe is een fors bezuinigingsprogramma op poten gezet. Tegelijkertijd zullen burgers geconfronteerd worden met lastenverzwaringen.
Het begrotingstekort daalt in het basispad van 5,1% van het BBP in 2010 tot 2,9% van het BBP in 2012. Dat is een halvering van het tekort ten opzichte van 2009. Tevens zal het begrotingstekort voor het eerst sinds 2008 onder het ‘Maastrichtplafond’ van 3% van het BBP komen.
Dalende koopkracht
De keerzijde is dat deze bezuinigingen de koopkracht van alle Nederlandse burgers aantast. In zowel 2011 als 2012 daalt de mediane koopkracht met 1%. In 2011 blijft de contractloonstijging (1,5%) achter bij de inflatie (2,25%). In 2012 liggen contractloonstijging en inflatie gelijk (beide 2%). De koopkracht daalt dan doordat de burger een lastenverzwaring voor de kiezen krijgt.