In 2011 is er ruim 1.341.000 m2 kantoorruimte opgenomen. Dit is een stijging van 9,4% ten opzichte van een jaar eerder. De leegstand op de kantorenmarkt loopt op tot 6,795 miljoen m2, 0,2% meer dan vorig jaar. Dit meldt DTZ Zadelhoff.
Zowel opnameniveau als aanbodniveau stijgt
Leegstand loopt verder op en staat op 14,1% van kantoormetrage
De kantorenmarkt wordt op twee manieren geraakt. Enerzijds zit de conjunctuur tegen. Anderzijds kampt de markt met structurele problemen. Zo is het aantal kantoorbanen op zijn top en neemt het metrage per kantoorgebruiker af. Dat laatste komt onder andere door het nieuwe werken.
Opname
De tendens van oplopende leegstand zet ook in 2011 door, weliswaar minder hard dan de afgelopen jaren. Het opnameniveau van kantoormetrages in 2011 bedraagt 1.341.000 m2, oftewel een stijging van 9,4% ten opzichte van 2010. Dat is echter nog altijd ver onder het niveau van 2007, toen een opvallend hoog opnamecijfer van 2.400.000 m2 werd genoteerd. Een dergelijk hoog cijfer zal niet meer terugkomen.
Aanbod
Het aanbodniveau loopt verder op tot circa 7,6 miljoen m2 eind 2011. Dat is 5,7% meer dan eind 2010. De leegstand komt eind 2011 uit op 6.795.000 m2. Daarmee staat momenteel 14,1% van het totale kantoormetrage leeg. De voorraad in gebruik neemt weer licht toe tot ruim 41.000 m2.
Het totale cijfer kan sterk beïnvloed worden door een aantal grote transacties. Als er een paar grote partijen besluiten te verhuizen kan dat het jaarcijfer fors stuwen. Zo was de verhuizing van Deloitte naar de Zuidas in 2010 een megatransactie van 35.000 m2. In 2011 was de grootste transactie gedaan door de Hogeschool Rotterdam (16.000 m2).
| Opname en aanbod kantorenmarkt (>500 m²) (x 1.000 m²) |
|---|
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 |
| Opname | 2.200 | 1.900 | 1.600 | 1.600 | 1.500 | 1.900 | 1.900 | 2.400 | 1.500 | 1.100 | 1.226 | 1.341 |
| Aanbod | 2.300 | 3.100 | 4.100 | 5.000 | 5.800 | 6.200 | 6.100 | 5.800 | 6.000 | 6.700 | 7.152 | 7.561 |
| Bron: DTZ Zadelhoff, december 2011 |
|---|
Structureel aanbod
Op de markt voor commercieel onroerend goed is de afgelopen jaren een tweedeling ontstaan. Aan de ene kant bestaat er een structureel aanbod dat waarschijnlijk niet meer op zal worden genomen. Dit is voornamelijk het geval in zogenoemde satellietsteden, zoals Rijswijk, Leidschendam, Amstelveen of Capelle a/d IJssel. Tegelijkertijd is er lage leegstand op toplocaties, zoals in de grote binnensteden.
| Voorraad in gebruik (x 1.000 m2) |
|---|
| | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 |
| Voorraad | 42.200 | 42.900 | 43.300 | 43.800 | 44.200 | 45.500 | 46.200 | 46.500 | 46.800 | 48.195 |
| Voorraad in gebruik | 38.000 | 37.900 | 37.500 | 37.500 | 38.000 | 39.600 | 40.200 | 39.800 | 39.648 | 41.300 |
| Bron: DTZ Zadelhoff, december 2011 |
|---|
Meer informatie over de kantorenmarkt kunt u lezen in de Kantoren Monitor van BouwKennis. Het rapport gaat per onderzoeksdoelgroep in op trends en ontwikkelingen in de kantorenmarkt en de marktposities van beleggers en ontwikkelaars. De marktwerking wordt onderzocht en de oplossingsrichtingen worden in kaart gebracht. Welke kantoren komen in aanmerking voor herbestemming of duurzame renovatie? Welke producten en materialen zijn hiervoor nodig en hoe wordt de keuze gemaakt voor de leverancier? Welke investeringen zijn beleggers bereid te nemen om hun vastgoed courant te houden of te maken? Doelstelling van de Kantoren Monitor is ondernemingen in de kantoorbouwsector inzicht te bieden in de kansen en oplossingsrichtingen die de kantorenmarkt biedt.
Wilt u meer informatie, dan kunt u contact opnemen met Jacco Ridderhof (+31 (0)10 206 69 96 of
ridderhof@bouwkennis.nl).