De Nederlandse consument is in het derde kwartaal van 2011 negatief gestemd over de koopwoningmarkt. Waar per saldo 6% van de consumenten in het tweede kwartaal van 2011 de tijd nog gunstig vond om een huis te kopen, staat dat saldo in het derde kwartaal op -6. Het saldo is bijna weer op gelijke hoogte met het eerste kwartaal van dit jaar. Een ruime meerderheid denkt ook dat de huizenprijzen weer gaan dalen. Dat blijkt uit de Woonbarometer van WoonKennis over het derde kwartaal van 2011.
- Meer consumenten vinden het een ongunstige tijd om een huis te kopen
- Per saldo de helft van de consumenten denkt dat de huizenprijzen verder gaan dalen
- Marktomstandigheden zijn goed, maar beperkingen in leencapaciteit zijn spelbreker
De positiviteit in het tweede kwartaal kan te maken hebben gehad met de tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting van 6% naar 2%. Hoewel deze maatregel nog steeds geldt, was de opleving onder consumenten maar voor korte duur. Dat is ook te zien in de tegenvallende stijging van het aantal verkochte woningen in de afgelopen maanden.
Om het klimaat voor het kopen van een woning in de tijd te kunnen volgen, zijn voor de Woonbarometer per kwartaal saldi berekend. Het saldo voor het koopwoningklimaat komt voort uit het percentage dat het een gunstig klimaat vindt, minus het percentage dat het een ongunstig klimaat vindt voor het kopen van een woning.
Het saldo daalt in het derde kwartaal van 6 naar -6. Het percentage consumenten dat het een gunstige tijd vindt is ongeveer gelijk gebleven. Het percentage dat het een ongunstige tijd vindt is gestegen van 26% naar 37%. Vooral de lagere en midden inkomens vinden het een ongunstige tijd om een huis te kopen. De mensen die het nu ongunstig vinden, oordeelden een kwartaal eerder nog dat het niet een gunstige, maar ook geen ongunstige tijd was.

| Beoordeling klimaat voor kopen van een woning (saldi) |
|---|
| | Q1 2006 | Q2 2006 | Q3 2006 | Q4 2006 | Q1 2007 | Q2 2007 | Q3 2007 | Q2 2008 | Q3 2008 | Q4 2008 | Q1 2009 | Q2 2009 | Q3 2009 | Q4 2009 | Q1 2010 | Q2 2010 | Q3 2010 | Q4 2010 | Q1 2011 | Q2 2011 | Q3 2011 |
| Saldo | -6 | -6 | -9 | -13 | -8 | -12 | -21 | -35 | -43 | -19 | 1 | -1 | 7 | 11 | -3 | 0 | 8 | -2 | -7 | 6 | -6 |
| Bron: WoonKennis, oktober 2011 |
|---|
Prijsdaling woningen
Van de verwachtingen van consumenten met betrekking tot de huizenprijzen is een saldo gemaakt om de ontwikkeling in de tijd zichtbaar te maken. Een negatief saldo betekent dat er een stijging van de huizenprijzen verwacht wordt, bij een positief cijfer verwacht men een daling.
In het derde kwartaal denkt per saldo 50% van de consumenten dat de huizenprijzen gaan dalen. Dat is een forse stijging ten opzichte van het vorige kwartaal, waarin per saldo 18% dacht aan een prijsdaling. Het aandeel consumenten dat een prijsstijging verwacht, is gedaald van 11% naar 7%. Het aandeel consumenten dat verwacht dat de prijzen gelijk zullen blijven is substantieel gedaald van 54% naar 29%. Een groot deel van de consumenten die dat nog dacht in het tweede kwartaal verwacht in het derde kwartaal dat de prijzen gaan dalen. Het aandeel consumenten die een prijsdaling verwachten steeg namelijk van 29% naar 57%.
Opvallend is dat consumenten onder de 35 jaar vaker denken dat de prijzen gelijk blijven, terwijl een ruime meerderheid van de mensen boven de 35 jaar ervan overtuigd zijn dat de prijzen gaan dalen. Het feit dat meer mensen een prijsdaling verwachten komt overeen met een negatievere stemming op de woningmarkt. Als het klimaat immers ongunstig is, zullen woningen moeilijk verkocht worden en zullen verkopers hun prijzen omlaag doen.

| Woonbarometer ontwikkeling huizenprijzen (in %) |
|---|
| | Q1 2006 | Q2 2006 | Q3 2006 | Q4 2006 | Q1 2007 | Q2 2007 | Q3 2007 | Q2 2008 | Q3 2008 | Q4 2008 | Q1 2009 | Q2 2009 | Q3 2009 | Q4 2009 | Q1 2010 | Q2 2010 | Q3 2010 | Q4 2010 | Q1 2011 | Q2 2011 | Q3 2011 |
| Zullen dalen | 8 | 5 | 7 | 5 | 4 | 7 | 6 | 24 | 40 | 63 | 52 | 40 | 43 | 16 | 18 | 26 | 25 | 24 | 33 | 29 | 57 |
| Ongeveer gelijk blijven | 43 | 34 | 38 | 32 | 34 | 42 | 38 | 41 | 35 | 24 | 34 | 41 | 40 | 56 | 45 | 52 | 52 | 55 | 47 | 54 | 29 |
| Zullen stijgen | 44 | 55 | 48 | 55 | 54 | 43 | 45 | 28 | 13 | 5 | 7 | 10 | 8 | 18 | 22 | 12 | 13 | 13 | 11 | 11 | 7 |
| Weet niet/geen mening | 5 | 6 | 7 | 8 | 8 | 8 | 11 | 8 | 12 | 8 | 7 | 9 | 9 | 10 | 14 | 10 | 9 | 8 | 9 | 7 | 7 |
| Bron: WoonKennis, oktober 2011 |
|---|
Individuele visies
Het sentiment op de woningmarkt is afhankelijk van de individuele situatie van consumenten. Het grote aanbod te koop staande woningen drukt de prijs en zorgt ervoor dat kopers ruime keuze hebben. Veel verkopers zijn zelf ook tegelijkertijd koper, of vice versa. Dat zorgt voor een spanningsveld binnen de woningmarkt. Starters zullen dalende huizenprijzen als gunstige ontwikkeling zien. Consumenten die hun woning willen verkopen zullen die ontwikkeling echter met lede ogen aanzien.
Gekeken naar de omstandigheden op de woningmarkt is het nu een gunstige tijd om een woning te kopen, met de verlaagde overdrachtsbelasting, lage hypotheekrente en dalende prijzen. Toch is het voor starters lastiger een woning te kopen, omdat de leencapaciteit beperkt is.