Voor de bouwsector ligt er de uitdaging om de bestaande bouw energiezuinig te maken. BouwKennis vroeg aan de keten welke mogelijkheden zij hiervoor zien. De marktpartijen noemen dakisolatie als meest geschikte bouwkundige oplossing om een bestaand gebouw energiezuinig te maken. Zonnepanelen zijn het meest populair als installatietechnische oplossing. Het beste vinden zij een combinatie van bouwkundige en installatietechnische oplossingen. Dat idee past ideaal in het plaatje van Trias energetica.
- Dak- en muurisolatie meest genoemde bouwkundige energiebesparende maatregel
- Zonnepanelen vaker geopperd als installatietechnische oplossing dan nieuwe ketels
- Combinatie van bouwkundige en installatietechnische oplossingen valt precies in plaatje van Trias energetica
Op het gebied van duurzaamheid valt vooral bij de bestaande gebouwenvoorraad nog veel te halen. Vooral oude woningen en kantoorpanden zijn veelal niet energiezuinig gemaakt. BouwKennis raadpleegde de bouwketen over welke oplossingen zij zien om hier verandering in te brengen.
Bouwkundig: dak en muur populair
Om te achterhalen hoe gebouwen het beste energiezuinig gemaakt kunnen worden is gevraagd aan bouwende partijen welke bouwkundige en installatietechnische methoden het meest geschikt zouden zijn. Gemiddeld gaat 63% voor het isoleren van daken, de meest populaire bouwkundige oplossing. Eén van de redenen is dat warme lucht stijgt en het dak de plaats is in huis waar doorgaans het grootste warmteverlies optreedt. Vooral architecten en hoofdaannemers B&U vinden deze oplossing het meest geschikt.
Bijna de helft van de marktpartijen vindt muurisolatie ook een goed middel om een bestaand gebouw energiezuinig te maken. Zeven op de tien architecten denkt ook aan isolerende beglazing. Het isoleren van de hele schil is het minst populair. Niet vreemd, omdat dat de meest ingrijpende aanpassing is bij bestaande bouw.
| Meest geschikte bouwkundige oplossing om bestaande bouw energiezuinig te maken (in %) |
|---|
| Architect | Hoofdaannemer B&U | Ontwikkelaar | Woningcorporatie | Advies- en bouwman | Installateur |
| Dakisolatie | 78 | 70 | 66 | 61 | 52 | 52 |
| Muurisolatie | 55 | 50 | 56 | 43 | 58 | 32 |
| Isolerende beglazing | 70 | 43 | 56 | 38 | 45 | 37 |
| Vloerisolatie | 48 | 29 | 27 | 36 | 32 | 25 |
| Isolatie gehele schil | 0 | 0 | 0 | 2 | 1 | 0 |
| Anders | 0 | 2 | 3 | 2 | 5 | 3 |
| Weet niet/geen mening | 7 | 10 | 7 | 15 | 5 | 24 |
| Bron: Bouwkennis, juni 2011 |
|---|
De meest populaire installatietechnische oplossing zijn zonnepanelen met gemiddeld 39%. Dat is verrassend, omdat in voorgaande jaren de nieuwe generatie ketels het vaakst genoemd werden. Die oplossing staat overigens met gemiddeld 37% nog wel op een tweede plaats. Wellicht komt de opmars van zonne-energie door het feit dat grid parity steeds dichterbij komt. Dat is het moment waarop zonne-energie goedkoper is dan grijze stroom. De prijzen van grijze stroom nemen toe, terwijl zonnepanelen steeds goedkoper en efficiënter worden.
Warmtepompen worden door gemiddeld 20% van de marktpartijen gezien als meest geschikte manier om gebouwen energiezuinig te maken. Het grote verschil met de meest populaire oplossingen is te verklaren door het feit dat een warmtepomp een grotere investering is in de bestaande bouw. Er zijn eerst andere stappen nodig alvorens de warmtepomp succesvol kan worden geplaatst. Bij het plaatsen van warmtepompen moet er namelijk op gelet worden dat de isolatie en het afgiftesysteem op orde zijn en dat er genoeg ruimte is om een bronsysteem aan te leggen.
Installateurs hebben in de praktijk het meest te maken met installatietechnische oplossingen. Volgens hen zijn naast zonnepanelen de zonneboilers ook geschikt als oplossing om de bestaande bouw energiezuiniger te maken. Opvallend is dat zij vaker dan andere markpartijen een warmtekrachtkoppeling en domoticasystemen aanbevelen.
| Meest geschikte installatietechnische oplossing om bestaande bouw energiezuinig te maken (in %) |
|---|
| Architect | Hoofdaannemer B&U | Ontwikkelaar | Installateur | Advies- en bouwman | Woningcorporatie |
| Zonnepanelen | 54 | 42 | 42 | 40 | 32 | 22 |
| Nieuwe generatie ketels | 43 | 31 | 31 | 30 | 40 | 47 |
| Zonneboilers | 42 | 28 | 34 | 40 | 32 | 13 |
| Warmtepompen | 35 | 14 | 11 | 17 | 32 | 12 |
| WTW-installatie | 26 | 19 | 15 | 17 | 15 | 10 |
| Lagetemperatuurverwarming | 25 | 9 | 13 | 17 | 22 | 13 |
| Gebalanceerde ventilatie | 19 | 6 | 10 | 17 | 4 | 18 |
| Warmtekrachtkoppeling | 10 | 6 | 3 | 13 | 10 | 2 |
| Domoticasystemen | 6 | 0 | 4 | 11 | 5 | 2 |
| Hybride ventilatie | 10 | 0 | 1 | 3 | 8 | 2 |
| Biomassaverbranding | 3 | 1 | 1 | 2 | 3 | 0 |
| Anders | 1 | 1 | 3 | 2 | 4 | 2 |
| Weet niet/geen mening | 12 | 21 | 17 | 17 | 8 | 17 |
| | | | | | | | |
| Bron: BouwKennis, juni 2011 |
|---|
Trias Energetica
Vaak ziet de bouwkolom het meeste heil in een combinatie van bouwkundige en installatietechnische maatregelen om bestaande bouw energiezuiniger te maken. Dit is geheel conform de trias energetica, een driestappenplan om klimaatneutraal te worden, hét overheidsdoel in 2020. Volgens deze leer moet eerst het onnodige energieverbruik worden teruggedrongen, bijvoorbeeld door dak- en muurisolatie. Vervolgens moet de resterende behoefte zo duurzaam mogelijk worden ingevuld. Als dit niet volstaat, moeten fossiele bronnen zo efficiënt mogelijk gebruikt worden. De opmars van zonnepanelen duiden op een zo duurzaam mogelijke invulling van de resterende energiebehoefte.
BouwKennis is uitgever van marktinformatie over de bouw-, vastgoed- en installatiesector. Onze producten ondersteunen managers bij het bepalen en invullen van het beleid. Kijk opwww.bouwkennis.nlvoor meer informatie of om u in te schrijven voor onze digitale nieuwsbrief.
Noot voor de redactie: Wilt u meer informatie, dan kunt u contact opnemen met Leo Kranenburg (+31 (0)10 206 69 96 of
kranenburg@bouwkennis.nl). Wanneer u (delen van) dit bericht publiceert, ontvangen wij graag een bewijsexemplaar. U kunt dit versturen naar: BouwKennis B.V., Max Euwelaan 51, 3062 MA Rotterdam.