Het eerste halfjaar van 2010 is geen rooskleurige periode geweest voor de bouw en aanverwante sectoren. Ook de architecten weten de dans niet te ontspringen. Dit komt door een combinatie van laagconjuncturele en structurele problemen.

De vraag naar vastgoed daalt in recessietijd, hetgeen in negatieve zin doorwerkt op de hoeveelheid opdrachten voor architecten. Los van de crisis hadden architectenbureaus tot nu toe veel last van hoge kosten en onredelijke eisen bij Europese aanbestedingen. Wellicht dat de nieuwe aanbestedingswet hier verandering in kan brengen.

Omzetverwachting gunstig bij kleine architecten
In het tweede kwartaal van 2010 noteert per saldo 13% van de architecten een omzetdaling ten opzichte van een jaar eerder. Ondanks dat de omzetten nog steeds dalen, zij het minder hard, durven met name de kleinere architectenbureaus weer omhoog te kijken. Zo verwacht per saldo 14% van alle architecten in het derde kwartaal van 2010 een omzetstijging ten opzichte van datzelfde kwartaal in 2009. Onder bureaus tot 3 fte is dat zelfs per saldo 24%, terwijl dat boven de 3 fte 12% is.

 

 

Verschil grote en kleine architecten
Een overgrote meerderheid van de architectenbureaus is klein tot middelgroot. De grootte beïnvloedt de manier waarop zij op de crisis reageren. Grote bureaus hebben doorgaans grotere opdrachten met een langere doorlooptijd. Hierdoor voelen zij de conjuncturele effecten met grotere vertraging dan de kleinere spelers.

Kleinere bureaus werken met name voor kleinere opdrachtgevers en in de particuliere sector, waardoor zij flexibeler zijn dan grote architecten. Zij hebben daarentegen al veel eerder personeel moeten ontslaan, omdat zij niet zo'n financiële buffer hebben als de grotere bureaus. Ook zijn zij vaak gespecialiseerder, waardoor een verbreding van de werkzaamheden naar andere gebouwtypen lastiger is nu de bouw voor bepaalde sectoren krimpt als gevolg van de crisis.
Financiering bottleneck voor grotere architect
Het is van levensbelang voor de bouw en aanverwante sectoren dat de financieringspijplijn open blijft staan om nieuwe projecten überhaupt van de grond te krijgen. Architectenbureaus voelen hier de gevolgen van, aangezien zij voor hun opdrachten grotendeels afhankelijk zijn van de plannen van ontwikkelaars en bedrijven. Zeker nu de overheid zich door haar schulden steeds minder als opdrachtgever zal profileren.

Veel banken staan echter niet te springen om vastgoedprojecten te financieren. Dat is voor de grotere projecten problematisch, aangezien hierbij ontwikkeling op grotendeels eigen vermogen uit den boze is. Dit raakt met name de grote architectenbureaus. Hierin kan de verklaring zitten voor de betere resultaten en verwachtingen onder de kleinere bureaus.

Doorkijk tweede halfjaar 2010
BouwKennis verwacht pas in 2012 herstel van de bouwproductie. De woningnieuwbouw daalt in 2011 naar 60.000 gereedmeldingen, om in 2012 weer licht te groeien naar 64.000. In de utiliteitsnieuwbouw zakt de productiewaarde in 2011 tot circa € 5 miljard. Dat loopt in 2012 weer iets op tot € 5,2 miljard. In het tweede halfjaar van 2010 verwacht BouwKennis dat de architecten, zeker de kleinere, weer omzetgroei zullen behalen. Dit betekent dat de hardste dalingen zijn bereikt. Wat het niet betekent is dat er weer flinke winsten worden gemaakt.

Na krap twee jaar van omzetdaling liggen de resultaten simpelweg op een laag niveau. Zelf als de Bouwbarometer® spoedig een stijging toont, dan zal het omzetniveau van 2008 nog lang niet in zicht zijn. Hiermee rekening houdend zijn de positieve verwachtingen onder architecten desalniettemin een hoopgevend signaal. Maar voordat uitvoerende bouwpartijen hier een impuls van krijgen, zijn we waarschijnlijk weer minimaal een jaar verder.

De Bouwbarometer®
De Bouwbarometer® is de stemmingsindicator binnen de bouwsector en wordt bepaald aan de hand van ruim 700 enquêtes, gelijk verdeeld over de zeven belangrijkste marktpartijen in de bouw (handel, architecten, aannemers B&U en GWW, installateurs, afbouwers en klusbedrijven). Naast de actuele ontwikkelingen op verschillende bedrijfseconomische aspecten, wordt ook aandacht besteed aan de verwachtingen voor het volgende kwartaal.

In dit persbericht is gekozen voor een focus op architecten. In het meest recente BouwKennis Marketingmagazine leest u het uitgebreide artikel. Voor een overzicht van alle marktpartijen kunt u terecht op www.bouwkennis.nl.

De Bouwbarometer® is een initiatief van BouwKennis en USP Marketing Consultancy. Ieder kwartaal komen de omzet, orderportefeuille en concurrentiedruk aan de orde. Om een reëel beeld te krijgen, worden in de vraagstelling de actuele toestand en de verwachtingen gekoppeld aan de overeenkomstige kwartalen in het voorgaande jaar. Zo is er altijd een referentiepunt en wordt rekening gehouden met seizoensinvloeden waaraan de bouwproductie onderhevig is.

Wilt u meer informatie over deze Bouwbarometer® neem dan contact op met Jan-Paul Schop (T 010-2066900).

*De saldi worden berekend door het aandeel dat een omzetstijging verwacht en het aandeel dat een omzetdaling verwacht van elkaar af te trekken.